Make your own free website on Tripod.com

FTERIOTET

Home
Agim Haderi
Abedin Merkuri
Aferdita Bezhani
Ahmet Avreci
Alaudin Haxhiu
Albert Xhama
Albina Haxhiu
Ali Celi
Ana Sadikaj
Antoneta Kurupi
Ardita Mita
Arif Kurupi
Arshi Brinja
Avni Shkurti
Axhem Shkurti
Azem Celi
Bahri Shkurti
Baki Gjoni
Bardhyl Xhama
Bastri Dauti
Bektash Gedo
Belul Brinja
Besim Elezi
Bilal Dusha
Dafina Shkurti
Daro Dhuli
Daro Shkurte
Demir Shkurti
Dervish Shkurti
Deshmoret
Difo Lona
Diktim Zhupa
Dilaver Shkurti
Dushaj Vellezrit
Edip Bezhani
Edlira Zani
Eduard Avreci
Eduard Zhupa
Ejup Mita
Elvira Kofina
Enalda Gjoni
Ervehe Dusha
Esat Xhama
Fatie Merkuri
Fatime Mato
Fejzi Hizmo
Fetah Zani
Fiqret Fterra
Flora Braho
Fuat Brinja
Fuat Mato
Gjulza Korkuti
Godo Zhupa
Hader Haderi
Hajdin Dhuli
Hamza Mehmeti
Hanko Hizmo
Hava Dhuli
Hava Ruko
Hazo & Zuho Malo
Hetem Malo
Hiqmet Dusha
Hiqmet Shehu
Hysni Trako
Iljaz Kofina
Ilmo Mehmeti
Isa Hizmo
Islam Zhupa
Ismail Bezhani
Ismet Elezi
Isuf Haxhiu
Jashar Mato
Jakup Mato
Kamber Brinja
Klement Gjoni
Klinton Mita
Kudret Mita
Lame Haxhiu
Lame Xhama
Lavdosh Zani
Levend Gjoni
Lime Dusha
Maks Memi
Malo Malo
Maro Kondi
Mecan Dauti
Mehmet Dusha
Mehmet Kofina
Meto Shkurti
Muzafer Korkuti
Muho Zhupa
Mufit Haxhiu
Mukadez Ruka
Myrteza Brinja
Nafiz Bezhani
Nail Bezhani
Nebi Dauti
Neim Zani
Nexhip Dauti
Nexhat Dauti
Nezir Shkurti
Nimet Mita
Pasho Zhupa
Pullumb Shkurti
Qenan Gjoni
Qerriba Mita
Razie Dusha
Razip Gjoni
Refik Bezhani
Remzi Braho
Resul Mita
Rexho Kurupi
Safet Kofina
Safet Memi
Sako Zeneli
Sali Celi
Samije Xhama
Sejko Hizmo
Selim Avreci
Selim Gjonika
Shaban Mita
Shaqo Mita
Shefki Mita
Shefqet Shkurti
Sheri Mita
Sherif Dusha
Sherif Lona
Shkelqim Shkurti
Shuquri Sadikaj
Sino Zhupa
Skender Dusha
Sulejman Mato
Sulo Haxhiu
Sulo Hizmo
Tahsin Elezi
Tare Braho
Teno Lona
Teodor Keko
Vahit Malo
Vahide Mato
Vehap Bezhani
Veip Mero
Vele Gjoni
Xhane Dusha (Mato)
Xhemal Mato
Xhevdet Kofina
Xhevo Gjonika
Zeko Braho
Zenel Shkurti

fterra133.jpg

Nė kėtė faqe do tė pasqyrojmė shkrime tė botuara  pėr fteriotėt nė gazetėn “Fterra jonė” si dhe kudo nė shtypin e shkruar ose qė nuk janė botuar.

Janė tė lutur tė gjithė ata qė kanė ose duan tė publikojnė shkrime ose fotografi pėr fteriotėt tė na i dėrgojnė me postėn elektronike ose me ēdo mundėsi tjetėr dhe ne do ti botojmė.

Faleminderit pėr mirėkuptimin

Numri i vizitoreve

012.jpg

Lule more trima, qė ratė pėr Atdhe,...

 

            Aktualisht, kemi mbi 60 vjet qė jetojmė nė kushte paqėsore. Shenjat e deritanishme tregojnė se kryepolitikanėve tė Botės u kanė ardhur mend per tė ndėrtuar njė rend tė ri botėror, njė rend paqėsor tė qėndrueshėm. Kjo ėshtė ėndėrr e gjithė njerėzimit. Edhe politika e globalizimit tė Botės po i shėrben kėsaj dėshire dhe nevoje tė vetė njerėzimit..

Kjo ėshtė dėshira dhe e tė gjithė fteriotėve tanė. Madje do thėnė, se fterjotėt historikisht kanė qenė njerėz  paqėsor, njerėz qė nuk  kanė ndezur konfliktin me askėnd. Pėrkundrazi, “benzinės” dhe nė momente tė vėshtira, i kanė hedhur “ujė” pėr ta shuar. Kėshtu kanė vepruar dhe nė marrėdhėnie me njeri-tjetrin,  dhe nė marrėdhėnie me tė tjerėt, kudo ku kanė jetuar e kudo ku kanė punuar. Kjo ėshtė psikologjia jonė, psikologjia e dashurisė pėr dije, pėr paqe e punė, psikologjia e mirėsisė.

1.

Tregojnė. Xha Ēallua qė ishte dhe kryetar kėshilli gjatė viteve tė Luftėn Antifashiste Nēl., kur e pyesnin se nga kalonin partizanėt, ai u thoshte: “ kėtej !”, duke u dhėnė drejtim tė kundėrt, nga ku ata kishin kaluar.  Dhe vepronte kėshtu se nuk donte, qė brenda fshatit Fterrė, tė pėrplaseshin e tė bėhej luftė midis tyre..

2.

Xha Shaqo Mita, qė tashmė ėshtė dėshmor i Luftės Antifashiste Nēl., kur gjermano-ballistėt i kėrkuan drejtimin se nga kishin shkuar partizanėt, ai u tregoi dhe i nisi pėr nė rrugėn qė tė ēonte nga Lumi me drejtim pėr nė Ēorraj dhe jo nga rruga qė ata kishin kaluar me tė vėrtetė. 

3.

Ishin vitet ’50-tė. Burra dhe tė rinj punonin pėr tė mirėmbajtur xhadenė e Fterrės te pėrroi i Xhindeve.

Ndodhi qė njė dite, kur po punonin, kaloi aty afėr njė gjarpėr pėr nė folenė  e tij. Tė rinjtė iu vėrsulėn pėr ta vrarė. Xha Sulua, qė gjithashtu punonte nė xhade, u foli: Ē’kini, o djemo? Edhe atė e ka jaradisur Zoti. Ai po vete nė punėn e tij. Po t’ju ngacmojė, ahere mbrojuni.

Por kur tė tjerėt u kanė rėnė nė qafė, atėherė dhe ne fterjotėt kanė ngritur krye, duke u bashkuar me luftėn pėr liri e pavarėsi. Madje, ėshtė pėr t’u theksuar se dhe kur dikush na ka rėnė nė qafė nė punėn e nė hallin tonė, apo nė dinjitetin tonė, fterjotėt me trimėri, me edukatė e me menēuri, si tė ketė qenė rasti, kanė ditur tė japin pėrgjigjen e merituar cilitdo qė ka dashur tė ndezė luftė, apo tė bėjė sherr e dava. 

E tillė ėshtė dhe historia e fteriotėve, e cila ėshtė e shkruar dhe e kėnduar. Ne e njohim atė, qė nga koha e Tanzimatit. Kėnga ia thotė: Kush e ndezi gurgulenė,/ Kuē, Kallarat e Bolenė,/ Me njė Mulla Lazo Fterrė, ?

Dhe, nė 30-40 vjet mė vonė, 1878, kur : Nė Lėkurės doli greku,/ Nė Sarandė u zu dyfeku,/ .... Islam Fterra armė larė,/ U vra nė uxhum tė parė,.../...

Mbėshtetje tė plotė pati nė Fterrė Shpallja e Pavarėsisė  mė 1912. Madje, njerėzit e ditur tė Fterrės, konkretisht Hasan Hizmo kishte sjellė, qė mė 1905, abetaren e gjuhės shqipe, tė cilėn fterjotėt nisėn ta lexonin me ėndje pėr herė tė parė nė historinė e tyre. 

Edhe nė vitet e luftės sė Parė Botėrore, nė luftė pėr liri e pavarėsi, u vranė pėr Fterrėn 5 fteriotė.

Edhe nė Luftėn e  Vlorės shkoi ēeta e Fterrės me 48 burra e djem, me komandantin e tyre, O Xhafer Shehu me nam,/ me mendje si evropian,/ kėrkon liri  pėr vatan,...

Mbėshtetje totale i dha Fterra e fteriotėt Luftėn Antifashiste Nēl. nė vitet 1939 –1944, duke derdhur dhe gjakun e 6 bijve fteriotė. Lufta pėr liri e demokraci na mori Hiqmet Dushėn me vlerė. Na mori : dy vėllezėr nė njė derė, Fuat e Turhan Mato. Na mori  Osman  Memin e bukur. Na mori Azem Ēelin trim. Na mori dhe xha Shaqon e menēur, qė na la dhe vargjet perlė:

 Partizani nė qoshe, / Tė plasėn sitė e s’e pe,/...

*   *   *

Dhe nuk na mori vetėm kėta. Nė kėtė luftė u vranė e mbetėn viktima tė pushtimit nazifashist 4 fteriotė tė ēmuar. Shkaktoi gjėmė  vrasja e Mato Dusha me predhėn e hedhur prej fashistėve italianė nga Himara, pranė shtėpisė sė tij, nė Qafėn e Lleshe, mė 1940. U vra padrejtėsisht dhe u konsiderua viktimė, intelektuali i orėve tė para, Nimet Mita, i shquar dhe si organizator pėr veprimtarinė e tij atdhetare e liridashėse nė Mesaplik e nė Vlorė, i ēmuar dhe i vlerėsuar nga Hysni Kapo, qė nė vitet e Luftės Antifashiste Nēl. Viktime ngeli dhe Havaja, Nėna e Kajtaz Dhulit, megjithėse u bėnė pėrpjekje pėr ta bėrė dėshmore. Ėshtė konsideruar viktimė dhe vrasja e djalit tė vetėm tė Fejzo Zhupės, Muhos trim.

            Janė pėr t’u  kujtuar e nderuar edhe viktimat e kėsaj lufte, si Lano Mėrkuri, vėllai i Abedin Mėrkurit, dhe Eqrem Zani, djali i Neim Zanit, nė moshėn 12 vjeēare, qė i hėngri bomba e luftės italo-greke.

             Ja tė gjithė kėta qė, nė ditėn e dėshmorėve, nė ditėn e tė rėnėve pėr lirinė e Atdheut, gjejmė rastin t’i kujtojmė dhe t’i nderojmė me respekt, si fteriotė  qe u mori jetėn lufta pėr lirinė e pavarėsinė e Shqipėrisė.

            Respekt, nderim e mirėnjohje nė breza me radhė, tė gjithė tė rėnėve pėr liri e pėr Atdhe ! 

Nr.49 – prill 2006

lineee0322.gif

agron-a25prill2008-internet.jpg
Agron Xhama

lineee0322.gif

Ne rast se desheroni mund te na dergoni materiale, fotografi apo mendime per faqen tone te internetit.
Juve mund te na beni e mail ne kete adrese:

agronxhama@yahoo.com

Rruga Medar Shtylla  (ish rr. K.Parisit) pall. ABC konstr G.2 sh.1 ap.2  )
Tirana, ALBANIA